Casus: CITO Eindexamens - Vechten of Verdedigen?

Oma's wijze raad: wrijf niet in een vlek!

Schrijver Kluun spuwde zijn gal over het VWO-eindexamen Nederlands en Maarten van Rossem gaf ongezouten kritiek op het examen Geschiedenis.

Tijdens de eindexamenperiode kun je de klok erop gelijk zetten. Nieuws over de opgaves van het Centraal schriftelijk voor middelbare scholieren en nieuwsmedia die grif opschrijven hoeveel klachten er zijn binnengekomen bij scholierenorganisatie LAKS.

Als je woordvoerder bent van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) of examenmaker Cito is het verleidelijk om deze periode juist te gebruiken om je organisatie in het zonnetje te zetten en te laten zien wat je allemaal doet. Zeker in een tijd dat transparantie en open communicatie de boventoon voeren.

Zorgvuldigheid

Des te opvallender is het dat het CvTE en het CITO in geen velden of wegen te bekennen zijn in de media. Dat terwijl BN’ers Kluun (1) en Van Rossem (2) alle ruimte kregen in de media om hun punt te maken. Het dichtst in de buurt van een reactie kwam een blog van CvTE-voorzitter Johan van der Vegt (3) die een dag meeliep bij de klachtenlijn van het LAKS.

In het blog valt een keurige woordvoeringslijn te ontwaren (parafrase): “De examens worden zorgvuldig samengesteld met grote betrokkenheid van constructeurs, docenten en vaststellingscommissies… Als CvTE blijven we werken aan steeds betere examens, overigens op een manier die de inspectie onlangs nog als ‘goed’ beoordeelde.”

Niet wrijven in een vlek

De keuze van het CvTE en Cito om weg te blijven uit de media is vanuit reputatieperspectief begrijpelijk. Jaarlijks is er kritiek op de eindexamens (te lang, te moeilijk etc.) Het is een terugkerend debat waar, voor deze organisaties, niets te winnen valt. Zeker niet als mediagenieke BN’ers zich in de discussie bevinden.

De kans is juist groot dat wanneer een van beide organisaties zou reageren op de kritiek het juist reputatieschade oplevert omdat ze zich in de discussie mengen. Dan is de vraag al heel snel gesteld waarom een tekst, waarbij een populaire schrijver wordt aangevallen door de vele gremia, is goedgekeurd. De discussie gaat niet meer over de tekst zelf, maar over de ‘techniek van het samenstellen van een toets’. Gevolg? Het CvTE en CITO zijn probleemeigenaar geworden. De kans is dan groot dat er op enigerlei wijze ingegrepen zal moeten worden en er bijvoorbeeld iets gewijzigd moet worden aan de criteria of procedures voor het samenstellen van een examen.

Conclusie

Juist door te schuilen tijdens de mediastorm weten CvTE en CITO hun pak droog te houden en ‘gevolgschade’ te voorkomen.

Lessons learned

Uit deze casus is naar voren gekomen dat het verleidelijk is om je te verdedigen wanneer je wordt aangevallen. Echter, het is niet altijd de beste oplossing. Of zoals Oma’s wijze raad luidt: niet wrijven in een vlek!

Bronnen

1. NOS: Kritiek op vwo-examentekst Nederlands over pulp, schrijver Kluun woest
2. de Volkskrant: Historicus Maarten van Rossem doet examen geschiedenis
3. CvTE-weblog: Met Kluun en Maarten van Rossem op weg naar de examenklachtenlijn van LAKS